Dieet bij leververvetting voedingslijst + PDF

Het dieet bij leververvetting is een mediterraan eetpatroon voor leververvetting (nu MASLD genoemd, eerder NAFLD), met weinig toegevoegde suiker, suikerhoudende dranken, ultrabewerkt voedsel en alcohol. Deze pagina geeft de boodschappenlijst, wat je beperkt en wat het bewijs zegt.

Boodschappenlijst

55

Winkelcategorieën

12

Type

Diëten bij gezondheidsklachten

Dieet bij leververvetting - hoe het werkt

Leververvetting heet nu metabole disfunctie-geassocieerde steatotische leverziekte (MASLD) en werd eerder NAFLD genoemd. De Europese richtlijn definieert het als steatotische leverziekte, dus vet in de lever, bij een persoon met minstens één cardiometabole risicofactor en zonder schadelijk alcoholgebruik. Er bestaat geen enkel officieel dieet bij leververvetting. De richtlijnen wijzen in plaats daarvan naar een mediterraan patroon: veel groenten, fruit, peulvruchten, volkoren granen, noten, vis en olijfolie, met weinig rood vlees, bewerkt voedsel, toegevoegde suiker en alcohol.

In de richtlijnen is afvallen het best onderbouwde doel, meer dan welk afzonderlijk voedingsmiddel ook. De Europese richtlijn zegt dat volwassenen met overgewicht moeten streven naar een blijvend verlies van minstens 5% van het lichaamsgewicht om leververvetting te verminderen, 7 tot 10% om leverontsteking te verbeteren en 10% of meer om fibrose (littekenvorming) te verbeteren. Ook zegt de richtlijn dat er tot nu toe weinig bewijs is dat een betere voedingskwaliteit klinische leveruitkomsten verandert. De NIDDK beschrijft het afvallen als geleidelijk.

Een praktisch bord, uit een infoblad van een leverkliniek in een ziekenhuis: de helft zetmeelarme groenten, een kwart eiwitrijke voeding zoals vis, kip, eieren of peulvruchten en een kwart volkoren granen. Hetzelfde infoblad stelt 2 tot 3 stuks fruit per dag voor, minstens twee keer per week vis en hoogstens één keer per week rood vlees. Water is de standaarddrank. Volgens de richtlijnen laat je suikerhoudende dranken en alcohol weg.

Dieet bij leververvetting - wat mag je eten

• 

  Groenten

  Vul de helft van je bord met zetmeelarme groenten zoals spinazie, broccoli, tomaten en paprika, zoals het ziekenhuisinfoblad voorstelt. De NIDDK rekent de meeste groenten tot voedingsmiddelen met een lage glykemische index.

• 

  Fruit

  Heel fruit zoals appels, bessen en sinaasappels past in het patroon, met 2 tot 3 stuks per dag volgens het ziekenhuisinfoblad. De NIDDK noemt de meeste soorten fruit laag-glykemisch en fruitsap een bron van fructose die je moet vermijden.

• 

  Volkoren granen

  Haver, zilvervliesrijst, quinoa, volkorenpasta en volkorenbrood kunnen een kwart van het bord vullen. De NIDDK rekent volkoren granen, anders dan wit brood en witte rijst, tot voedingsmiddelen met een lage glykemische index.

• 

  Peulvruchten

  Linzen, kikkererwten en zwarte bonen zijn basisproducten van het mediterrane dieet. Het ziekenhuisinfoblad stelt voor om ongeveer 3 keer per week peulvruchten te eten.

• 

  Noten en zaden

  Ongezouten amandelen, walnoten en pompoen-, chia- en lijnzaad horen bij het mediterrane patroon. De tussendoorportie in het infoblad is een handvol noten, ongeveer 30 g.

• 

  Magere eiwitten

  Minstens twee keer per week vis of zeevruchten, plus kip, eieren, tofu en tempeh. Matige hoeveelheden naturel yoghurt, melk en cottage cheese passen ook, en magere varianten houden het verzadigd vet laag.

• 

  Gezonde vetten

  Extra vierge olijfolie is de bakolie die het ziekenhuisinfoblad voorstelt, en avocado en vette vis zoals zalm en makreel voegen onverzadigde vetten toe. De NIDDK adviseert verzadigde vetten en transvetten te vervangen door onverzadigde vetten, vooral omega-3.

• 

  Dranken

  Water is de standaard, en thee en koffie blijven ongezoet. De AASLD zegt dat drie of meer kopjes koffie per dag kunnen worden aanbevolen als er geen reden is om het te vermijden, maar dat berust op observationele studies, en de Europese richtlijn stelt dat er geen vaste conclusies kunnen worden getrokken.

Dieet bij leververvetting - voedingsmiddelen om te beperken

Beperk of laat bij het dieet bij leververvetting het volgende weg:

• Suikerhoudende dranken. Frisdrank, gezoete thee, sportdranken en vruchtensap. De NIDDK noemt ze bronnen van fructose, en de Europese richtlijn raadt aan om suikerhoudende dranken te vermijden.
• Toegevoegde suiker en zoetigheid. Snoep, koekjes, taarten en andere desserts. De AASLD zegt dat een te hoge inname van fructose het risico op NAFLD, NASH en gevorderde fibrose verhoogt, los van de calorie-inname.
• Ultrabewerkt voedsel. Fastfood, chips, verpakte snacks en kant-en-klaarmaaltijden. De Europese richtlijn raadt aan ultrabewerkt voedsel te beperken, dat ze omschrijft als rijk aan suikers en verzadigd vet.
• Geraffineerde koolhydraten. Wit brood, witte rijst en gebak van geraffineerd meel. De NIDDK rekent aardappelen ook tot voedingsmiddelen met een hogere glykemische index.
• Bewerkt en vet vlees. Spek, ham, worst, salami en het vet aan rood vlees. Het ziekenhuisinfoblad stelt voor geen bewerkte vleeswaren te eten en hoogstens één keer per week rood vlees.
• Gefrituurd eten en verzadigd vet. Gefrituurd eten en andere vetrijke keuzes. De NIDDK adviseert het totale vetgebruik te beperken, omdat vet veel calorieën bevat, en verzadigde vetten en transvetten te vervangen door onverzadigde.
• Alcohol. De Europese richtlijn zegt dat mensen met leververvetting moeten worden ontmoedigd om te drinken, vooral bij matige of hoge inname, en dat mensen met gevorderde fibrose of cirrose helemaal moeten stoppen. De NIDDK zegt dat je alcohol tot een minimum moet beperken.

Nadelen om rekening mee te houden

• Geen enkel bewezen menu. De AASLD zegt dat koolhydraatarme en vetarme benaderingen, intermitterend vasten en het mediterrane dieet vergelijkbaar lijken in het verbeteren van leververvetting, en dat het voordeel van het mediterrane dieet boven de andere in kleine studies wordt betwist.
• Weinig bewijs over leveruitkomsten. De Europese richtlijn stelt dat er weinig bewijs is dat een betere voedingskwaliteit klinische leveruitkomsten verandert, en dat het langetermijneffect van afvallen meer vervolgonderzoek nodig heeft.
• Afvallen is moeilijk vol te houden. De AASLD meldt dat ongeveer 10% van de patiënten na 1 jaar in gestructureerde programma's effectief afvalt, en dat minder dan de helft daarvan het gewichtsverlies 5 jaar later nog volhoudt.
• Stadium en gewicht veranderen het advies. De afvaldoelen gelden voor volwassenen met overgewicht, en de AASLD zegt dat mensen met cirrose een andere aanpak nodig hebben die de eiwitinname voorrang geeft. Deze lijst is een algemeen patroon, geen plan voor elk stadium.