Dieta eliminacyjna - lista zakupów

Dieta eliminacyjna to krótkoterminowy test służący do znalezienia produktów, które mogą wywoływać Twoje objawy: przez kilka tygodni pomijasz podejrzane produkty, a potem dodajesz je z powrotem po jednym i obserwujesz, co się dzieje. Ta lista dotyczy fazy eliminacji i pokazuje, co kupować i czego unikać.

Lista zakupów

53

Działy sklepu

8

Rodzaj

Diety na jelita i trawienie

Dieta eliminacyjna - jak działa

Dieta eliminacyjna ma dwie fazy. W fazie eliminacji pomijasz wybrany zestaw produktów i prowadzisz dziennik jedzenia i objawów. Źródła podają różne długości: Osher Center przy Uniwersytecie Wisconsin mówi o 2 do 4 tygodniach i o przerwaniu, jeśli objawy nie poprawią się do 4. tygodnia, przewodnik VA przyjmuje 3 tygodnie, a Cleveland Clinic 4 do 8 tygodni.

W fazie ponownego wprowadzania dodajesz wykluczone produkty z powrotem po jednym. Zasada trójek VA polega na tym, że jesz dany produkt podczas wszystkich 3 posiłków jednego dnia, w rosnących ilościach, a potem czekasz 3 dni przed testem następnego. Ulotka z Wisconsin zwiększa porcje przez 3 dni, od małej do większej, i wymaga co najmniej 5 dni bez objawów przed pierwszym testem. Jeśli objaw wraca, produkt zostaje wykluczony; produkty, które nie wywołują żadnego, mogą wrócić po zakończeniu wszystkich testów.

Ta lista dotyczy fazy eliminacji. Opiera się na umiarkowanym planie z przewodnika VA, który pochodzi z Institute for Functional Medicine, i pomija też to, co usuwa umiarkowany plan z Wisconsin, więc pasuje do obu. Plany się różnią: prosty usuwa tylko nabiał, gluten lub jajka, a bardziej rygorystyczna wersja z kilkoma produktami dopuszcza tylko ich garstkę.

Wykluczone produkty kryją się w składzie na etykietach, na przykład kazeina i serwatka (nabiał), albumina i lizozym (jajko), hydrolizowane białko sojowe oraz zmodyfikowana skrobia, która może zawierać pszenicę. Umiarkowany plan z Wisconsin zaleca też picie co najmniej 2 kwart wody dziennie.

Dieta eliminacyjna - co jeść

• 

  Chude białko

  Kurczak i indyk bez skóry, jagnięcina oraz ryby, takie jak łosoś, makrela i halibut, są dozwolone w umiarkowanym planie VA, a plan Uniwersytetu Wisconsin dopuszcza jagnięcinę, ryby lub drób z pewną ostrożnością. Sprawdzaj etykiety mielonych i pakowanych produktów pod kątem ukrytego nabiału, soi lub pszenicy.

• 

  Warzywa

  Oba plany dopuszczają większość warzyw, a bataty są dozwolonym skrobiowym dodatkiem. Kukurydza jest wykluczona w obu, a plan z Wisconsin usuwa też groszek i pomidory.

• 

  Owoce

  Większość owoców jest dozwolona, na przykład jabłka, gruszki, banany, borówki i ananas. Cytrusy są w tabeli VA czasem usuwane, a w planie z Wisconsin wykluczone razem z truskawkami, więc nie ma ich na liście.

• 

  Zboża bezglutenowe

  Ryż, komosa ryżowa, gryka i amarantus to zboża bezglutenowe dozwolone w tabeli VA, a owies liczy się tylko wtedy, gdy jest certyfikowany jako bezglutenowy. Proso jest dozwolone w tabeli VA, ale usunięte w planie z Wisconsin, więc nie ma go na liście.

• 

  Nasiona

  Nasiona dyni, słonecznika, chia, lnu i konopi są dozwolone. Tabela VA dopuszcza też orzechy inne niż orzeszki ziemne, ale plan z Wisconsin je usuwa, więc ta lista ogranicza się do nasion.

• 

  Zdrowe tłuszcze

  Oliwa z oliwek i olej kokosowy są dozwolone w obu planach, a tabela VA dopuszcza też awokado. Oleje kukurydziany, sojowy, arachidowy i ogólne oleje roślinne są wykluczone.

• 

  Zamienniki nabiału

  Mleko kokosowe i mleko konopne zastępują mleko krowie, a tabela VA wymienia oba jako dozwolone. Czytaj etykietę pod kątem dodatku soi lub innych wykluczonych składników.

• 

  Napoje

  Woda, woda mineralna i woda gazowana są dozwolone, a tabela VA dodaje niesłodzoną wodę kokosową. Kawa, herbata, alkohol i napoje gazowane są wykluczone w planie z Wisconsin.

Dieta eliminacyjna - produkty, których unikać

W fazie eliminacji pomijaj:

• Nabiał. Mleko, ser, jogurt, masło, śmietana, lody i serwatka. Na etykietach nabiał może występować jako kazeina lub laktoalbumina.
• Jajka. Jajka i produkty z ich dodatkiem, takie jak majonez i bezy. Na etykietach jajko może występować jako albumina, owoalbumina lub lizozym.
• Pszenica, zboża z glutenem i kukurydza. Pszenica, orkisz, kamut, żyto, jęczmień, pszenżyto i farro są wykluczone w planie VA, więc zwykły chleb, makaron i kuskus również. Kukurydza i olej kukurydziany są wykluczone w obu planach, a owies zostaje tylko wtedy, gdy jest certyfikowany jako bezglutenowy.
• Soja i orzeszki ziemne. Tofu, tempeh, sos sojowy, miso i olej sojowy, a także orzeszki ziemne i olej arachidowy. Hydrolizowane białko sojowe lub roślinne na etykiecie liczy się jako soja.
• Skorupiaki, wołowina, wieprzowina i mięso przetworzone. Oba umiarkowane plany wykluczają wołowinę i wieprzowinę (plan z Wisconsin dopuszcza tylko jagnięcinę, ryby lub drób), a plan VA usuwa też skorupiaki, mięso w puszkach, wędliny i parówki.
• Produkty, w których plany się różnią. Umiarkowane plany, które cytujemy, różnią się w sprawie orzechów, roślin strączkowych, owoców cytrusowych, truskawek, groszku i pomidorów: plan z Wisconsin je usuwa, a tabela VA w większości je dopuszcza. Cleveland Clinic wymienia też psiankowate (pomidory, paprykę, bakłażan, ziemniaki) wśród częstych nadwrażliwości, więc ta lista pomija je wszystkie.
• Alkohol, kawa, napoje gazowane i czekolada. Umiarkowany plan z Wisconsin usuwa alkohol, kawę, herbatę, colę i inne napoje gazowane, czekoladę i sztuczne słodziki, a także ocet i inne produkty sprzyjające drożdżom.

Wady, o których warto wiedzieć

• To krótkoterminowy test, a nie sposób odżywiania. Cleveland Clinic ostrzega, że bez odpowiedniego nadzoru dieta może prowadzić do niedoborów kluczowych składników odżywczych, a przewodnik VA podaje, że najbardziej rygorystyczna wersja z kilkoma produktami trwa zwykle tylko od 10 do 14 dni, ponieważ nie jest odpowiednia pod względem odżywczym. Celem jest uzyskanie planu, który wyklucza tylko te produkty, które sprawiały Ci kłopoty.
• Najlepiej stosować pod okiem specjalisty. Cleveland Clinic zaleca stosować ją tylko pod okiem pracownika medycznego, ponieważ samodzielne działanie może opóźnić leczenie lub zamaskować objawy takich chorób jak celiakia czy nieswoiste zapalenia jelit. Przewodnik VA zaleca też dietetyka z uprawnieniami i ostrzega, że diety eliminacyjne mogą nasilić zaburzenia odżywiania lub je wywołać.
• Sama nie pozwala rozpoznać alergii. Alergie wiążą się z reakcją układu odpornościowego i mogą zagrażać życiu. FARE opisuje dietę jako jeden z elementów diagnostyki alergii prowadzonej przez lekarza, obok testów skórnych lub krwi, a przewodnik VA podaje, że produktów, o których wiadomo, że wywołują anafilaksję, nie należy ponownie wprowadzać.
• Dowody są ograniczone. Przewodnik VA podaje, że jego lista częstych produktów wyzwalających pochodzi głównie z danych o eozynofilowym zapaleniu przełyku, które, jak twierdzi, mogą dotyczyć także innych chorób, oraz że złotym standardem pozostają próby prowokacji pokarmowej z kontrolą placebo, a nie domowa eliminacja. Wiele objawów także ustępuje i wraca samoistnie, dlatego ponowne wprowadzanie ma znaczenie.