Dieta trzustkowa - lista produktów i zakupów

Dieta trzustkowa to niskotłuszczowy sposób odżywiania, oparty na małych, częstych posiłkach i rezygnacji z alkoholu, do stosowania w domu po ostrym zapaleniu trzustki lub przy przewlekłym zapaleniu trzustki. Sam ostry atak leczy się w szpitalu. Ta lista obejmuje produkty z mniejszą ilością tłuszczu wskazane w źródłach oraz te, które warto ograniczyć.

Lista zakupów

53

Działy sklepu

11

Rodzaj

Diety na jelita i trawienie

Dieta trzustkowa - jak działa

Ostry atak leczy się w szpitalu, a nie w domu. NIDDK podaje, że lekarze mogą zalecić, by przez pewien czas nie jeść ani nie pić, czasem z użyciem sondy żywieniowej, a gdy znów można jeść, zalecają zdrowy plan żywieniowy o niskiej zawartości tłuszczu, z małymi, częstymi posiłkami. NHS podaje, że większość osób wychodzi ze szpitala po około 5 do 10 dniach. Ta strona dotyczy jedzenia po wypisie oraz przewlekłego zapalenia trzustki.

Wspólny wzorzec to małe posiłki, mało tłuszczu i zero alkoholu. Ulotka Hamad Medical Corporation sugeruje 5 do 6 małych posiłków i przekąsek dziennie, 30 do 50 gramów tłuszczu rozłożonych na cały dzień, zależnie od tolerancji, oraz gotowanie, gotowanie na parze, pieczenie, grillowanie lub zapiekanie zamiast smażenia. CommonSpirit Health, korzystając z treści Healthwise, ogranicza dodawane tłuszcze i oleje do 1 łyżki stołowej na posiłek.

NIDDK podaje, że pracownicy ochrony zdrowia stanowczo odradzają alkohol, nawet gdy zapalenie trzustki jest łagodne, oraz radzą pić dużo płynów i ograniczać kofeinę. Jeśli przewlekłe zapalenie trzustki sprawia, że trzustka nie trawi prawidłowo pokarmu, ESPEN podaje, że należy rozpocząć przyjmowanie kapsułek z enzymami trzustkowymi. Przepisuje je i dawkuje lekarz, a przyjmuje się je z posiłkami i przekąskami.

Zalecenia dotyczące tłuszczu są różne. Przy przewlekłym zapaleniu trzustki ESPEN podaje, że nie ma potrzeby ograniczać tłuszczu, chyba że nie udaje się opanować stolców tłuszczowych, oraz że należy unikać diet bardzo bogatych w błonnik. Poniższa lista opiera się na ulotkach dla pacjentów zalecających mniej tłuszczu, a sekcja o wadach tej diety wyjaśnia tę rozbieżność.

Dieta trzustkowa - co jeść

• 

  Chude białko

  Kurczak i indyk bez skóry, chuda wołowina, ryby białe i tuńczyk w wodzie pasują do zaleceń dotyczących mniejszej ilości tłuszczu w obu poradnikach: Hamad i CommonSpirit. Usuwaj widoczny tłuszcz i pamiętaj, że CommonSpirit zaleca nie więcej niż 5 do 6½ uncji mięsa dziennie.

• 

  Rośliny strączkowe

  Ulotka Hamad wymienia soczewicę, fasolę czerwoną i ciecierzycę jako zalecane i radzi jeść fasolę, jeśli jest dobrze tolerowana. Podaje też, że strączki można pominąć, gdy odczuwasz wzdęcia.

• 

  Owoce i warzywa

  Hamad wymienia wszystkie rodzaje świeżych i mrożonych warzyw oraz świeże owoce, przygotowane z minimalną ilością oleju, a więc ziemniaki gotowane, pieczone lub w formie puree, a nie frytki. Podaje, że kapustę, kalafior, brokuły, czosnek i cebulę można pominąć, gdy odczuwasz wzdęcia.

• 

  Produkty pełnoziarniste

  Oba poradniki wymieniają pieczywo, płatki, ryż i makaron pełnoziarniste, a Hamad dodaje owies, komosę ryżową i kaszę bulgur. ESPEN odradza diety bardzo bogate w błonnik przy przewlekłym zapaleniu trzustki, ponieważ bardzo duża ilość błonnika może zakłócać działanie kapsułek z enzymami.

• 

  Nabiał i białka jaj

  Mleko odtłuszczone, jogurt odtłuszczony i chudy twaróg są na liście produktów zalecanych przez Hamad, a CommonSpirit radzi wybierać ser zawierający mniej niż 5 gramów tłuszczu na uncję. Białka jaj są na liście Hamad, natomiast CommonSpirit wymienia żółtka jaj wśród produktów do ograniczenia.

• 

  Zdrowe tłuszcze

  Hamad wymienia oliwę z oliwek oraz olej rzepakowy, kukurydziany i słonecznikowy, używane oszczędnie i rozłożone na cały dzień. CommonSpirit dopuszcza nie więcej niż 1 łyżkę stołową dodanego tłuszczu lub oleju na posiłek.

• 

  Zioła i przyprawy

  CommonSpirit proponuje bazylię, estragon, miętę, sok z cytryny, sosy bez tłuszczu i sos sałatkowy bez tłuszczu zamiast masła i majonezu. Hamad wymienia łagodne przyprawy i ocet oraz radzi jeść ostre potrawy tylko wtedy, gdy je tolerujesz.

• 

  Napoje

  NIDDK radzi pić dużo płynów i ograniczać kofeinę. Hamad wymienia wodę, napary ziołowe, herbatę z małą ilością cukru i czarną kawę z umiarem, przygotowywane bez śmietanki i pełnotłustego mleka.

Dieta trzustkowa - produkty do ograniczenia

Na diecie trzustkowej źródła radzą unikać lub ograniczać spożycie:

• Alkoholu. NIDDK podaje, że pracownicy ochrony zdrowia stanowczo odradzają osobom z zapaleniem trzustki picie alkoholu, nawet jeśli zapalenie jest łagodne. CommonSpirit dodaje, że alkohol może nasilać ból.
• Potraw smażonych i tłustych. CommonSpirit wymienia potrawy smażone i z masłem, fast food i dania gotowe. Hamad dodaje smażonego kurczaka i ryby, frytki, chipsy i pizzę.
• Tłustego i przetworzonego mięsa. Kiełbasa, salami i boczek są na liście CommonSpirit. Hamad wymienia tłuste mięso, burgery, nuggetsy, mortadelę i podroby, takie jak wątroba i nerki.
• Pełnotłustego nabiału, masła i żółtek. CommonSpirit wymienia mleko pełnotłuste, zwykłe lody, ser topiony, masło, margarynę, majonez, sosy śmietanowe i żółtka jaj. Hamad dodaje ghee i śmietankę.
• Ciast, słodyczy i tłustych przekąsek. CommonSpirit wymienia bułki cynamonowe, torty, ciasta z nadzieniem, ciasteczka, croissanty, pączki, muffinki, czekoladę, chipsy ziemniaczane i batony granola. Hamad wymienia też herbatniki i wafle.
• Awokado, kokosa i orzechów. CommonSpirit wymienia awokado, kokos, mieszanki orzechów i batony orzechowe do ograniczenia. Hamad dopuszcza niesolone orzechy i nasiona w ostrożnych porcjach, więc źródła się różnią, a ta lista ich nie zawiera.
• Słodkich i śmietankowych napojów. Hamad wymienia napoje gazowane, napoje energetyczne, słodzone napoje gorące oraz kawę lub herbatę ze śmietanką, zabielaczem lub pełnotłustym mlekiem. NIDDK mówi też, by ograniczać kofeinę.

Wady, o których warto wiedzieć

• Limity tłuszczu nie są jednoznaczne. Ulotki dla pacjentów podają limity tłuszczu, na przykład 30 do 50 gramów dziennie w ulotce Hamad. ESPEN podaje, że osoby z przewlekłym zapaleniem trzustki nie muszą ograniczać tłuszczu, chyba że nie udaje się opanować stolców tłuszczowych, i zauważa, że zalecenie diety niskotłuszczowej ma charakter historyczny, a mimo to od 48 do 58% pacjentów w badaniach holenderskich nadal ogranicza tłuszcz.
• Zbyt mało jedzenia to ryzyko. ESPEN podaje, że zarówno ostre, jak i przewlekłe zapalenie trzustki wiąże się ze znacznym ryzykiem niedożywienia, a ograniczanie tłuszczu w diecie grozi zmniejszeniem podaży energii. Osobom niedożywionym z przewlekłym zapaleniem trzustki zaleca wysokobiałkową, wysokoenergetyczną żywność w 5 do 6 małych posiłkach dziennie.
• Mało twardych dowodów. ESPEN podaje, że dostępnych jest bardzo mało danych o najlepszej diecie przy przewlekłym zapaleniu trzustki. Ulotki różnią się też w szczegółach: CommonSpirit wymienia orzechy i żółtka jaj do ograniczenia, a Hamad dopuszcza niesolone orzechy w ostrożnych porcjach i całe jajko nie częściej niż 2 do 3 razy w tygodniu.