Dieta przy zapaleniu uchyłków - lista zakupów

Dieta przy zapaleniu uchyłków to sposób odżywiania w chorobie uchyłkowej, który zmienia się wraz z etapem: płyny przejrzyste, potem produkty ubogie w błonnik w czasie rzutu i dieta bogata w błonnik między rzutami. Dawna rada, by unikać orzechów, nasion i popcornu, nie ma już poparcia. Lista zakupów obejmuje codzienne produkty bogate w błonnik.

Lista zakupów

54

Działy sklepu

12

Rodzaj

Diety na jelita i trawienie

Dieta przy zapaleniu uchyłków - jak działa

Zapalenie uchyłków to stan zapalny niewielkich uchyłków w ścianie jelita grubego, a to, co jesz, zależy od etapu choroby. Podczas rzutu niepowikłanego zapalenia uchyłków Amerykańskie Towarzystwo Gastroenterologiczne (AGA) zaleca dietę płynną przejrzystą, a następnie stopniowy powrót do pokarmów stałych w miarę ustępowania objawów. Płyny przejrzyste to bulion, sok bez miąższu, galaretka i lody wodne.

Potem następuje tymczasowy etap ubogi w błonnik, zgodnie z zaleceniami lekarza. MedlinePlus wymienia biały chleb, biały makaron, zwykłe suche płatki śniadaniowe, jajka, delikatne mięso i ryby oraz owoce i warzywa z puszki lub dobrze ugotowane, bez skórek i nasion. Produkty pełnoziarniste, fasola, orzechy, popcorn, owoce jagodowe i surowe warzywa czekają do jego zakończenia. UCSF Health opisuje dodawanie od 5 do 15 g błonnika dziennie, gdy objawy ustępują, zwykle w ciągu 2 do 4 dni, oraz powrót do diety bogatej w błonnik, gdy znikną.

Między rzutami dieta jest bogata w błonnik. Według Narodowego Instytutu Cukrzycy, Chorób Układu Pokarmowego i Nerek (NIDDK) wytyczne żywieniowe dla Amerykanów (Dietary Guidelines for Americans) zalecają 14 g na 1000 kalorii, czyli 28 g dziennie przy 2000 kalorii. UCSF Health wyznacza cel od 25 do 30 g, radzi dodawać błonnik stopniowo, aby uniknąć wzdęć, i zaleca co najmniej 8 szklanek płynów dziennie. Lista zakupów poniżej powstała z myślą o tym codziennym etapie.

Orzechy, nasiona i popcorn dawniej były na liście produktów zakazanych. NIDDK podaje, że nowsze badania sugerują, iż nie są szkodliwe, a AGA, że spożywanie orzechów, kukurydzy i popcornu nie wiąże się z wyższym ryzykiem zapalenia uchyłków. Pomija się je tylko na etapie ubogim w błonnik podczas rzutu, ze względu na zawartość błonnika.

Dieta przy zapaleniu uchyłków - co jeść

• 

  Owoce

  Według listy NIDDK produktów bogatych w błonnik 1 szklanka malin ma 8,0 g błonnika, 1 średnie jabłko ze skórką 4,8 g, a 1 średnia gruszka azjatycka 6,5 g. Według AGA owoce z drobnymi pestkami, takie jak truskawki i borówki, nie są powiązane z ryzykiem zapalenia uchyłków.

• 

  Warzywa

  NIDDK podaje, że 1 szklanka gotowanego batata ma 6,3 g błonnika, gotowane brokuły 5,2 g, a gotowana kapusta collard 4,8 g. UCSF Health wymienia też marchew i dynię.

• 

  Rośliny strączkowe

  W przeliczeniu na ½ szklanki gotowanych nasion NIDDK podaje dla soczewicy 7,8 g błonnika, dla fasoli pinto 7,7, dla ciecierzycy 6,3, a dla fasoli czerwonej 5,7. Gotowany groszek zielony ma 8,8 g na szklankę.

• 

  Produkty pełnoziarniste

  NIDDK podaje, że ½ szklanki niesłodzonych płatków śniadaniowych bogatych w błonnik ma 14,0 g błonnika, ½ szklanki gotowanej kaszy bulgur 4,1 g, a 1 uncja krakersów pełnoziarnistych 2,9 g. UCSF Health wymienia też płatki owsiane, brązowy ryż i makaron pełnoziarnisty.

• 

  Orzechy i nasiona

  UCSF Health radzi jeść popcorn, orzechy i nasiona w miarę tolerancji, gdy jelito grube nie jest objęte stanem zapalnym. Wybieraj orzechy w całości i zwykły popcorn albo dodawaj nasiona chia i siemię lniane do owsianki i jogurtu.

• 

  Białko i nabiał

  Drób, ryby, jajka i tofu pasują, gdy jesz mniej czerwonego mięsa. Jogurt i serek wiejski to kolejne źródła białka.

• 

  Napoje

  UCSF Health zaleca co najmniej 8 szklanek płynów dziennie, co pomaga zmiękczyć stolec. Najprostszym wyborem jest woda, a do łącznej ilości liczą się też herbata i bulion.

• Podczas rzutu

  Najpierw stosuje się dietę płynną przejrzystą (bulion, sok bez miąższu, galaretka, lody wodne), a potem produkty ubogie w błonnik, takie jak biały chleb, biały ryż, makaron, jajka oraz gotowane owoce i warzywa bez skórek i pestek, zgodnie z zaleceniami lekarza. UCSF Health wyłącza z etapu płynów przejrzystych sok pomarańczowy i soki z miąższem.

Dieta przy zapaleniu uchyłków - produkty do ograniczenia

Na diecie przy zapaleniu uchyłków ogranicz:

• Czerwone mięso. Wołowina, wieprzowina i jagnięcina. NIDDK podaje, że dieta uboga w błonnik i bogata w czerwone mięso może zwiększać ryzyko zapalenia uchyłków, a jedzenie mniejszej ilości czerwonego mięsa może je obniżać.
• Słodycze. Cukierki, wypieki, ciasteczka i słodkie desery. AGA opisuje wzorzec żywienia powiązany z niższym ryzykiem zapalenia uchyłków jako bogaty w błonnik oraz ubogi w czerwone mięso i słodycze.
• Podstawowe produkty ubogie w błonnik. Biały chleb, biały ryż i zwykły makaron mają mało błonnika, a NIDDK wiąże dietę ubogą w błonnik z wyższym ryzykiem zapalenia uchyłków. Na co dzień wybieraj wersje pełnoziarniste, natomiast te ubogie w błonnik stosuje się celowo podczas rzutu choroby.
• Intensywne picie alkoholu. AGA podaje, że ryzyko zapalenia uchyłków zwiększa alkoholizm, ale nie samo spożywanie alkoholu.

Wady, o których warto wiedzieć

• Dowody są ograniczone. Przegląd systematyczny z 2018 roku ocenił dowody zarówno dla zmian w diecie w czasie rzutu, jak i dla diety bogatej w błonnik po nim jako bardzo niskiej jakości, a jego autorzy mieli niewielką pewność, że duża ilość błonnika bezpośrednio zmniejsza nawroty. Sama aktualizacja AGA opiera się na dowodach niskiej do umiarkowanej jakości.
• Zalecenia na czas rzutu bywają różne. AGA zaleca płyny przejrzyste w fazie ostrej, ale zauważa, że niewielkie badanie sugerowało, iż mogą nie być konieczne, a wielu pacjentów po prostu czuje się przy nich lepiej. Przegląd z 2018 roku nie znalazł badań wykazujących korzyść kliniczną z ograniczania jedzenia i warunkowo poparł dopuszczenie pokarmów stałych w szpitalu.
• Za dużo błonnika za szybko. Nagły wzrost ilości błonnika może powodować wzdęcia i dyskomfort w brzuchu, dlatego UCSF Health zaleca dodawanie go stopniowo.